You are currently viewing Lễ nhập trạch là gì? Mâm cúng nhập trạch thường có những gì?
Lễ nhập trạch là gì? Mâm cúng nhập trạch thường có những gì?

Lễ nhập trạch là gì? Mâm cúng nhập trạch thường có những gì?

Lễ nhập trạch chính là một nghi lễ cổ truyền và quan trọng của người Việt Nam trước khi dọn vào nhà mới, có thể là ngôi nhà mới xây hoặc ngôi nhà mới mua điều này đã được truyền qua bao đời. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu thêm về nhập trạch và cần chuẩn bị những gì để mang lại tài lộc.

Lễ nhập trạch là gì?

Theo quan niệm của dân gian trước khi dọn vào nhà mới, người Việt Nam thường thực hiện nghi lễ cúng nhập trạch để báo cáo với Thổ Địa, Thần Linh cai quản ở vùng đất đó. Nghi thức này có ý nghĩa rất quan trọng, nó không chỉ thể hiện lòng thành kính đối với Thần Linh mà gia chủ còn thể hiện mong muốn về một cuộc sống mới tốt đẹp, suôn sẻ hơn.

Cũng có thể được hiểu một cách nôm na nhập trạch chính là vào nhà. Vậy lễ nhập trạch chính là làm lễ vào nhà mới. Cũng giống như việc bạn đăng ký cư trú, tạm trú với chính quyền sở tại nơi bạn sống. Thì nhập trạch tương đương với việc đăng ký hộ khẩu trước các đấng Thổ Địa và Thần Linh đang cai quản, quản lý ngôi nhà mới của bạn. 

Tìm hiểu về lễ nhập trạch
Tìm hiểu về lễ nhập trạch

Ý nghĩa của lễ nhập trạch là như thế nào?

Chúng ta vẫn có câu nói: “Đất có thổ công, sông có hà bá”. Quan niệm từ xa xưa của ông bà ta vẫn luôn cho rằng, mỗi một vùng đất, khu vực đều có các thần linh cai quản. Vậy nên khi chuyển đi hoặc đến đều cần phải làm lễ trình báo xin phép, có như vậy thì cuộc sống gia đình, công việc của gia chủ sau này theo đó mới  có thể “thuận buồm xuôi gió”.

Đồng thời, tổ tiên, Thổ Địa-Thần Tài đang được thờ cúng tại nhà cũ nên nếu khi gia chủ muốn chuyển dọn nhà, và cúng nhập trạch cũng xin phép được chuyển họ đến nhà mới là việc cần phải làm, để gia đạo tiếp tục được phù hộ.

Hướng dẫn các bước chuẩn bị lễ nhập trạch đúng cách

Xem ngày tốt nhập trạch  

Gia chủ làm lễ nhập trạch nên kiêng vào tháng 7 dương lịch và tháng 7 âm lịch bởi chúng đều liên quan trực tiếp đến người chết khi có lễ tiết thanh minh và lễ vu lan báo hiếu. Tiếp đến hãy cố gắng tránh những ngày xấu như Thọ Tử, Dương Công Kỵ và Tam Nương rồi mới tính đến việc tìm ngày hoàng đạo.

  • Ngày Thọ Tử bao gồm những ngày: 5, 14, 23 âm lịch hàng tháng.
  • Ngày Dương Công Kỵ bao gồm những ngày: 13/1, 11/ 2, 9/3, ngày 7/4, 5/5, 3/ 6, 8 và 29/7, 27/8, 25/9, 23/10, 21/11, 19 tháng chạp.
  • Ngày Tam Nương bao gồm những ngày: 3, 7, 13, 18, 22, 27 âm lịch hàng tháng.

Thay vào đó bạn hãy cố gắng lựa chọn những ngày thuộc về hành Thủy – Kim – Hỏa. Theo quan niệm dân gian đều cho rằng hành Kim và hành Thủy rất tốt. Ngoài ra, hành Thủy còn giúp quản tài lộc. Bên cạnh đó, hành Kim chính là Kim Tiền mang đến nhiều tài lộc cho các gia chủ. Việc tránh ngày Hỏa bởi sợ chuyển nhà vào ngày này thì nhà mới sẽ dễ dàng bị hỏa hoạn.

Chuẩn bị mâm cúng làm lễ nhập trạch 

Theo phong tục truyền thống của ông cha ta, lễ cúng nhập trạch cần phải có mâm lễ hương hoa, mâm ngũ quả và mâm cúng chay hoặc mặn tùy từng gia đình. Gia chủ cũng có thể sắm cỗ cúng nhập trạch theo danh sách gợi ý dưới đây:

1. Mâm lễ cúng hoa quả

Nhìn chung, mâm lễ cúng hoa quả trong lễ nhập trạch thường không cần phải quá cầu kỳ. Bạn chỉ cần lựa chọn đủ một mâm ngũ quả, lựa chọn những quả to, căng bóng, màu sắc bắt mắt và đặc biệt không bị thối, nát.

Mâm hoa quả cúng nhập trạch
Mâm hoa quả cúng nhập trạch

Hoa quả sau khi chọn xong cần phải rửa sạch và sắp xếp lên mâm cúng. Lưu ý, không cần phải quá cầu kỳ trong việc chọn quả, bạn chỉ cần lựa chọn lễ vật sao cho thật thành tâm và bày trí cho thật phù hợp là được.

2. Mâm lễ hương hoa

Với mâm cúng lễ hương hoa, bạn cần có một số loại lễ vật như sau:

  • Hoa tươi: Nên chọn hoa hồng, hoa cúc tránh chọn các loại hoa dại, và  không được sạch sẽ.
  • Hương, 1 cặp nến
  • Trầu cau đã được têm sẵn
  • Vàng mã
  • Muối, gạo, nước

3. Mâm cơm cúng trong ngày lễ nhập trạch

Tùy thuộc vào mỗi gia đình mà chọn mâm cúng khác nhau. Gia chủ có thể cúng mâm cơm chay hoặc mâm cơm mặn. Nếu bạn lựa chọn mâm cơm mặn, bạn cần có:

  • Bộ tam sên (1 con tôm luộc, 1 miếng thịt luộc và 1 quả trứng vịt luộc.
  • Xôi, gà luộc
  • Cùng 3 ly rượu, 3 ly trà và 3 điếu thuốc lá.

Với mâm cúng mặn, gia chủ cũng có thể chuẩn bị tùy tâm hoặc theo lễ nghi của từng vùng miền mà không cần quá câu lệ.

Mâm cơm cúng lễ nhập trạch
Mâm cơm cúng lễ nhập trạch

Nếu như gia chủ cúng mâm cơm chay, thường mâm cúng này sẽ phải có từ 4 món trở lên và còn tùy thuộc vào khẩu vị của mỗi thành viên trong gia đình. Thông thường, một mâm cỗ chay sẽ có những món cơ bản như: Rau củ xào chay, nem chay, canh nấm hoặc xôi chè…

Chuẩn bị văn khấn cúng lễ nhập trạch

Văn khấn lễ cúng nhập trạch khi chuyển nhà mới bao gồm 2 phần là văn khấn thần linh và gia tiên. Lưu ý khi cúng nhập trạch cần phải đọc văn khấn thần linh trước khi đọc văn khấn gia tiên. Bài văn khấn như một lời trình bày mong muốn của gia chủ, xin phép được chuyển bàn thờ đến nhà mới. Cần đọc rành mạch với thái độ thành tâm để được ơn trên phù hộ.

Chuẩn bị thêm đồ vật và những vật phẩm khác 

  • Chiếu (hoặc nệm) mà gia chủ vẫn còn đang sử dụng.
  • Bếp than được đặt ở giữa cửa chính.
  • Theo thủ tục làm lễ nhập trạch thì các thành viên trong gia đình khi bước vào nhà sẽ không được đi tay không, ai cũng phải cầm theo những đồ vật mang đến may mắn như: Bếp nấu (như bếp gas, bếp dầu và đặc biệt không dùng bếp điện vì theo quan niệm của dân gian bếp điện có tinh mà không có tướng, tức là có nhiệt không có ngọn lửa nên được không tốt), chổi mới, vàng, gạo,  tiền bạc, muối, các vật may mắn khác,…

Các bước tiến hành nghi thức làm lễ nhập trạch 

Dưới đây là các bước thực hiện nghi thức nhập trạch vào nhà mới đầy đủ và chi tiết. Gia chủ cũng có thể tùy vào hoàn cảnh của gia đình nếu thấy không phù hợp cũng có thể bỏ qua. 

  1. Việc đầu tiên cần phải làm khi tiến hành nghi lễ nhập trạch đó chính là đốt lò than và đặt ở chính giữa cửa chính ra vào. Để tránh tốn quá nhiều thời gian thì  một thành viên trong gia đình nên tới nhà mới trước.
  2. Khi đồ dùng của gia đình đã được chuyển tới thì bày mâm cúng lên thật ngay ngắn. Chuẩn bị sẵn các vật phẩm sẵn sàng tiến hành làm lễ nhập trạch.
  3. Chủ nhà là người bước qua lò than trước tiên. Tay cầm phải cầm theo bát hương cùng bài vị của gia tiên. Lưu ý chủ nhà nên là người đàn ông trụ cột của gia đình. Lưu ý khi bước qua lò than thì cần phải bước chân trái trước, chân phải bước sau.
  4. Các thành viên trong gia đình cũng lần lượt theo chủ nhà bước qua lò than. Tay cầm theo các vật phẩm mang đến may mắn đã chuẩn bị trước. Và tuyệt đối không được đi tay không.
  5. Sau khi bước vào nhà mới. Việc đầu tiên cần phải làm chính là thắp sáng cho nhà mới: mở tất cả các cánh cửa và bóng điện. Việc làm này cũng tượng trưng cho việc đánh thức ngôi nhà và khai thông khí.
  6. Các thành viên sẽ bày mâm cúng ở giữa nhà. Số khác sẽ thực hiện việc sắp xếp bàn thờ tổ tiên, bàn thờ Thần Tài và Ông Địa sao cho ngay ngắn.
  7. Một người sẽ đại diện thắp nhang và đọc văn khấn. Các thành viên khác cũng sẽ đứng chắp tay, đứng nghiêm trang trước mâm cúng.
  8.  Sau khi đọc xong văn khấn lễ nhập trạch xong. Trong thời gian đang chờ hương tàn gia chủ có thể nấu nước pha trà. Việc nấu nước mang ý nghĩa chính là khai hỏa, ngoài ra còn tạo sức sống cho nhà mới. Nên để nước pha trà sôi tầm  5-7 phút trước khi pha trà. Trà pha xong dâng lên mâm cúng và cho các thành viên trong gia đình dùng.
  9. Tiến hành hóa tiền vàng mã. Sau khi cháy hết thì lấy rượu rưới lên tàn tro.
  10. 3 hũ gạo, nước, muối gia chủ nên giữ lại để dâng lên bàn thờ của Táo quân. Biểu hiện cho sự sung túc và đầy đủ.
  11. Hoàn tất nghi lễ cúng lễ nhập trạch.
  12. Chuyển đồ vào nhà mới và bắt đầu sắp đặt.

Những lưu ý quan trọng khi tiến hành làm lễ nhập trạch 

Bạn cần có những chú ý nhất định giúp mọi điều được may mắn và suôn sẻ, trong ngày cúng nhập trạch bạn cần phải lưu ý một số vấn đề cơ bản như sau:

  • Khi làm lễ nhập trạch bạn nên lấy ngày. Nếu bạn đã lựa chọn được ngày đẹp để chuyển nhà. Nhưng vì một lý do nào đó làm bạn chưa thể chuyển đồ về được. 
  • Luôn giữ tinh thần tươi vui, và nói những điều tốt đẹp. Làm việc gì cũng phải cẩn thận tránh đổ vỡ, té ngã.
  • Chọn hướng đặt bàn thờ sao cho thật kỹ lưỡng và phù hợp với phong thủy.
  • Nếu trong gia đình có phụ nữ đang mang thai hoặc phụ nữ tuổi Dần thì nên tránh việc dọn dẹp. Nếu trường hợp vội quá không có ai giúp đỡ thì hãy mua một cái chổi mới và chưa được sử dụng.
  • Khi tới nhà mới nên treo chuông gió trước cửa để có thể xua đuổi tà ma. 
  • Không ngủ trưa lại nhà mới vì đó cũng chính  là biểu hiện của sự lười biếng, ù lì, đây là điều bạn cần nên biết để tránh khi nhập trạch nhà mới.
  • Luôn tuân thủ các quy định về  “phòng cháy, chữa cháy” khi đốt lò than và hóa tiền vàng

Thực ra để có thể làm lễ nhập trạch cũng không quá khó khăn, do đó bạn có cũng thể tự cúng nhập trạch tại nhà. Nếu gia đình nào chuyển dọn nhà với quy lớn hoặc có điều kiện và đặc biệt tin tưởng vào phong thủy thì cũng có thể mời thầy về để cúng nhập trạch. Nhưng nói chung quy lại, việc làm nghi lễ cúng nhập trạch cũng chính là thể hiện lòng thành của chủ nhà. 

Bàn Thờ Gỗ Đẹp

Kiến trúc sư Đào Nhung là một chuyên gia trong giới nội thất cũng như phong thủy. Ông luôn làm việc hết mình với tinh thần hăng say và sự ham mê tìm tòi từ khi còn trẻ.